Git > Ana Sayfa / DÜNYA, PROJE / Çeviri Türleri – Derya Aydın

Çeviri Türleri – Derya Aydın

Çevirmen: Derya Aydın

Çeviri endüstrisinin süregelen evriminden dolayı, şimdilerde genel bir kategoride değerlendirilmeyen ve uzmanlık gerektiren çevirilere yönelik çeşitli terimler kullanılıyor. Vereceğimiz bu kısa kılavuz sayesinde çeviride kullanılan bazı yaygın terimler hakkında bilgi sahibi olacaksınız.

İDARİ ÇEVİRİ
İdari konuları ilgilendiren belgelerin çevirisidir. İdari konu çok geniş bir alanı kapsıyor olsa da, idari çeviri günden güne yönetimsel alanda kullanılmakta olan iş ve organizasyon belgelerinin çevirisini nitelendirir. Devlet dairelerinde kullanılan idari çeviri belgeleri ile benzer özellikler gösteren bazı belgeler de bu tarz çeviri kapsamında değerlendirilebilir.

TİCARİ ÇEVİRİ
Ticari ya da iş çevirisi, iş dünyasında kullanılmakta olan herhangi bir dökümanı kapsayabilir. Örneğin yazışmalar, şirket hesapları, ihale belgeleri ve raporlar gibi. Ticari çeviriler, iş dünyasında kullanılan terminolojileri bilen ve alanında uzman çevirmenleri gerektirir.

BİLGİSAYAR ÇEVİRİSİ
Bilgisayar destekli çeviri (CAT) ile karıştırılmamalıdır. CAT, yazılım ile yapılan çeviridir. Bilgisayar çevirisi ise, bilgisayarları ilgilendiren herhangi bir konu üzerine olabilir; örneğin yazılım, kitapçık, yardım dosyaları gibi.

EKONOMİ ÇEVİRİSİ
Tıpkı ticari ve iş çevirisinde olduğu gibi, ekonomi çevirisi, ekonomi alanında kullanılan dökümanların çevirisine verilen alansal bir isimdir. Genellikle bu tür metinler akademik kaynaklıdır.

FİNANSAL ÇEVİRİ
Finansal çeviri finans kaynaklı metinlerin çevirisidir. Bankacılıktan portföy yönetimine ve bonolara varana dek her şey bu çeviri alanına girer.

GENEL ÇEVİRİ
Genel çeviri, çeviriler içinde en basit olanıdır. Genel tarzda metin, yüksek kademede dilin kullanılmadığı ve belirli bir düzeye kadar mesleki olmayan terimleri içerir. Özel ya da teknik terminoloji kullanılmaz. Birçok çeviri bu kategori altında değerlendirilir.

HUKUKİ ÇEVİRİ
Hukuki çeviriler en çok ustalık gerektiren çevirilerden biri olarak bilinir. En basit seviyede bu çeviri yasal dökümanların çevirisini içerir. Örneğin yasalar, mukaveleler ve anlaşmalar gibi.

Hukuki çeviri daima alanına özel bir ilgi gerektirir. Bunun sebebi hukukun kültürler arası farklılık göstermesidir ve hem kaynak hem de hedef kültürü mükemmel düzeyde algılayan bir tercüman gerektirir.

Birçok çeviri bürosu bu tarz bir iş için yalnızca hukuki alanda profesyonel kişilerle çalışır. Bunun sebebi bu çeviride oluşacak bir hata için telafinin zor olmasıdır; mesela mukavelede bir bölümün yanlış çevrilmesi çok kötü sonuçlar doğurabilir.

Hukuki alanda bir metni çevirirken, tercüman şunu unutmamalıdır: Kaynak metnin hukuki çevirisi kültürel yapıya bağlılık gösterir ve bu hukuki dile de yansır; aynı şekilde, hedef metin, hukuki sisteme ve dile yakınlık gösteren kişilerce okunmalıdır.

EDEBİ ÇEVİRİ

Edebi çeviri; şiir, oyun, roman gibi edebi eserlerin çevirisidir.

Edebi eserlerin çevirisi birçok kişi tarafından çevirinin en yüksek formu olarak kabul edilir çünkü bir metni çevirmekten çok daha fazla beceri gerektirir. Bir edebi çevirmen eserdeki duyguları, kültürel nüansları, mizahı ve diğer önemli unsurları çevirecek kapasitede olmalıdır.

Hatta bazıları edebi çevirinin gerçekte mümkün olmadığını söyleyecek kadar ileri gitmiştir. 1959’da Rus asıllı linguist Roman Jakobson ‘şiir kelime olarak çevirilemeyen anlamına gelir’ diyecek kadar öteye gitmiştir. 1974’de Amerikan şair James Merrill, bu konuyu irdeleyen ‘Çeviride Kaybolmak’ adlı bir şiir yazmıştır.

TIBBİ ÇEVİRİ

Bir tıbbi çeviri prospektüsten tıbbi aletlerin kullanım kılavuzuna, tıbbi kitaplara varana dek geniş bir alanı kapsar.

Hukuki çeviri gibi, tıbbi çeviri de yanlış çevrilmesi durumunda ciddi sonuçlar doğurabilecek yapıdadır.

TEKNİK ÇEVİRİ

Teknik bir çeviri çok geniş anlamlarda değerlendirilebilir. Bu çeviri türü genellikle bilgi teknolojisi ya da imalat gibi belirli alanlara hitap eder ve çoğunlukla kullanım kılavuzu ve talimatlar ilgi alanına girer. Teknik çeviriler genel çevirilerden daha pahalıdır çünkü azami miktarda terminoloji içerirler ve bu da alanında uzman tercümanlar tarafından karşılanabilir.

Çevirmen: Derya Aydın, Nova Tercüme